21 października 2014

Damroka.

"Damroka - córka Świętopełka, która postawiła kościół w Chmielnie, zmarła 25 maja 1224r.
Ten zapis w księdze klasztoru żukowskiego to jedyny historyczny dowód, że istniała naprawdę.
Nie wiadomo czy była ona córką Świętopełka II gdańskiego, czy też Świętopełka księcia na Sławnie. Nieznany jest również jej stan cywilny choć istnieją podejrzenia, iż była żoną Subisława II, jednak legendy podkreślają jej niechęć do małżeństwa.

Najbardziej znana z legend o Damroce opowiada, że mieszkała ona w zamku koło Chmielna. Niezwykle urodziwa księżniczka była osobą samotną, a towarzystwa dotrzymywała jej jedynie służka, która obdarzona była tajemną mocą. Pewnego razu na gród napadł rycerz-rozbójnik, który porywając Damrokę chciał ją zmusić do ślubu. Nim jednak uwięziona w wieży zamku księżniczka mu uległa, jej stara służka użyła swej czarodziejskiej mocy i zesłała na zamek rycerza straszliwą burzę. W tej burzy, ku wieży z Damroką, nadleciały dwa wspaniałe łabędzie, które uniosły uwięzioną z powrotem do Chmielna.
Gdy o wszystkim dowiedział się ojciec księżniczki Świętopełk, ogromnie się rozgniewał i nakazał zrównać z ziemią zamek zbójeckiego rycerza."

Skąd Damroka i legenda o niej u nas?
Trochę z miłości do legend, ale głównie z powodu przedwczorajszego dnia (19.10.)
Powszechnie wiadomo, że zbliżają się wybory i włodarze miast, miasteczek i wsi prześcigają się w pomysłach jak przeciągnąć wyborców na swoją stronę.
Gdańsk i jego prezydent nie odstają od reszty :-)
Od ponad roku trwa tu budowa tunelu pod martwą Wisłą


i pomijając aspekty polityczne oraz pytania typu "czy potrzebny?" i zjadliwe komentarze internautów (wiecznie ze wszystkiego niezadowolonych i krytykujących WSZYSTKICH i WSZYSTKO!) potraktowaliśmy wycieczkę jako kolejną ciekawostkę.
Osobiście dzień uważamy za interesujący, zobaczyliśmy coś, czego na co dzień zobaczyć się nie da.
Nie jesteśmy inżynierami, ani nikim takim, kto mógłby technicznie rozwodzić się na temat budowy tuneli, dróg czy mostów, ale słuchając tego co opowiadano, zajmując ludzi, przed wejściem do tunelu (wpuszczano grupkami), oboje jesteśmy pod dużym wrażeniem.




I znowu nasuwa się pytanie: skąd w tym wszystkim legenda o Damroce? A no stąd, że dla tej potężnej maszyny TBM, zwanej również gdańskim kretem, szukano odpowiedniej nazwy, koniecznie żeńskiej, bo tak nakazuje tradycja. Imion było kilka na które głosowali internauci.
Uznano, że Damroka to idealne imię, gdyż księżniczka lubiła samotność, a maszyna pod ziemią dużego towarzystwa raczej mieć nie mogła :-)







TBM to maszyna  pracująca 24 godziny na dobę, o wysokości czteropiętrowego bloku i wadze 2200 ton. Wgryzając się w ziemię, sama układała wielkie betonowe bloki, a po ułożeniu okręgu odpychała się i zaczynała od początku. Zużywające się części wymieniali nurkowie, a po skończonej pracy korzystali z komór dekompresyjnych  wbudowanych w Damroce. O technicznej stronie pracy TBM można poczytać w necie, więc sobie daruję, ale zaskoczyła mnie informacja o Polskiej ekipie tam pracującej, która "osłabła", a prace do końca ciągnęli Hiszpanie. Szkoda, bo przecież mamy świetnych fachowców, więc tak naprawdę nie wiemy co się wydarzyło...

Dzień otwarty trwał od godz 10 do 14, ludzi było multum, a przed samym wejściem informacja, że nie wolno w tunelu palić papierosów, trzeba patrzeć pod nogi i... nie wolno wchodzić ze zwierzętami :-o
A my z Luśką!



Wpadliśmy na pomysł żeby wpakować ją do plecaka i może uda się przemycić...
Jacek osłaniał jej głowę i tak przeciskając się w tłumie szliśmy przed siebie. W połowie drogi doszliśmy do wniosku, że przecież już nas nie zawrócą ;-)

(jakość foty masakryczna, ale....) 

Udało się przejść i mieliśmy radochę, że żadne z nas nie musiało rezygnować z wycieczki.
Zresztą! my nie WPROWADZALIŚMY psa, my ją wnosiliśmy :-P


Fajny był efekt ujrzenia światełka w tunelu, wyobraźnia zadziałała :-)


Po wyjściu spod Wisły postanowiliśmy zrobić sobie spacer na Starówkę.

 (raz pod Wisła a za chwilę nad nią :-D)


Pogoda była cudna, więc co to dla nas 6 km marszu :-p
Posiedzieliśmy nad Motławą,



zajrzałam do Manufaktury Słodyczy (sama)




(chyba tak to się nazywa), rzuciłam okiem między uliczki... :-)


posłuchaliśmy Warszawskiego Kataryniarza, którego pamiętam jeszcze z dzieciństwa.
Przynajmniej wygląda tak samo :-)


W Galerii Handlowej Madison zafascynowały mnie malowidła ścienne



Wreszcie skierowaliśmy się nad morze...


 


Cudowne miejsce do ładowania baterii :-)  a jeśli kiedyś mówiłam, że morza nie lubię to kłamałam!!!
I w ten sposób nasz dzień dobiegł końca. Było CUDNIE!!!  :-D





Grażyna i Jacek



18 października 2014

"Butowe" tête-à-tête.

Jacek:
Gdzieś słyszałem, od laika oczywiście, że bieganie to najtańszy sport, bo wystarczy mieć buty i można biec.
Jak widzę ceny ubrań sportowych wystawionych na stoiskach przy okazji biegów masowych, mam wątpliwości co do taniości tego sportu. Za taki komplecik od butów począwszy, poprzez bieliznę a na funkcyjnym stroju wierzchnim i innych "niezbędnych" przyrządach kończywszy, można zapłacić ponad 5000 zł, ale można się też ubrać np. w Lidlu za niewiele ponad 200 zł.
W czym te drogie ubrania są lepsze od tych tańszych nie wiem, gdyż nie miałem okazji tych drogich używać. Ja trenuję w ubraniach z Lidla i Decathlonu.
       Ostatnio, korzystając z okazji, że jestem w mieście gdzie znajduje się Sklep Biegacza, zrobiłem wideo-analizę swoich stóp i dobrałem najbardziej odpowiednie buty, testując na bieżni kilka par zaproponowanych przez sprzedawcę. O ich cenie nie napiszę bo mógłbym zamiast nich kupić 9 par swoich Lidlowych. Okazało się, że mam lekką nadpronację i potrzebuję butów z niewielką stabilizacją i wielką amortyzacją...
       Moje doznania z testu 4 par używanych przeze mnie butów:
Pierwsze - z Lidla (ich cena jest ogólnie znana) - nie nadawały się do biegania wcale, chociaż napisane przy nich, że do biegania są przeznaczone, mnie w nich stopy bolały już po kilkusetmetrach.
Drugie - też z Lidla, nawet w cenie niewiele wyższej - po polnych i leśnych duktach sprawdzają się znakomicie, na asfalcie, biegnąc w tempie około 5 min/km i szybciej, czułem już ich twardość.
Trzecie - z Decathlonu, trailowe, kupione specjalnie do treningów na drogach gruntowych (cena też 3-krotnie wyższa) ze względu na swój terenowy bieżnik, sprawują się na pewno lepiej, gdyż całkiem nieźle radzą sobie nawet na piaskowej ścieżce, a i na asfalcie biegnie się lżej, jednak ich miękki bieżnik szybko się ściera.
Czwarte - ostatnie, zakupione w Sklepie Biegacza, firmy Brooks


(wcześniej nie pomyślałbym nawet, że zdecyduję się zapłacić taką kwotę za buty) na nodze leżą bardzo wygodnie, są leciutkie i od początku czuje się tę ich lekkość. Niewielka, boczna stabilizacja, która miała być zbawienna, powoduje, że stopy czują dyskomfort, a poza tym czułem, że nie jestem w stanie rozwinąć swojej normalnej, biegowej prędkości. Może to tylko na początku zanim stopy się przyzwyczają do dobrodziejstwa, które im fundnąłem, a może buty posłużą tylko do chodzenia i na rower a moje stopy potrzebują jak najmniej udziwnień.
       Jak powiedział nam sprzedawca-fachowiec (triatlonista) - to nie buty biegają a człowiek.
Że zna osoby biegające maratony w 2:30 w butach za 150 zł i najzwyklejszych ciuszkach. Pytałem o buty startowe o których słyszałem, powiedział, że to są bardzo lekkie buty z tym, że tę ich lekkość uzyskuje się przez minimalizację ich wykonania. Pozbawione amortyzacji, na cienkiej podeszwie i nie każdy, bez szkody dla stóp, może w nich biegać
Jaki z tego wniosek?
Dla mnie taki, że przynajmniej ja nie potrzebuję wielkich nakładów finansowych do biegania, ale całkiem bez nakładów się nie da.


Grażyna:
Całe szczęście, że masz niewymagające nogi, bo czasami z Tobą trudno wytrzymać, a jeszcze gdyby z Twoimi nogami przyszło mi się użerać, tooooo... :-P
Wystarczy,że moje są upierdliwe :-\
Swoje początki pamiętam doskonale :-D
Pierwsze były buty z Lidla do marszobiegów i służyły mi 3 miesiące.
Następnie do planu półmaratonowego kupiliśmy Kalenji za 139 zł i to były najlepsze buty dla moich nóg.
Przebiegły za mną półmaraton i maraton, dyszkę również i wiele treningów, a teraz służą mi za buty rowerowe. Oprócz przecierającej się siateczki i ubitej podeszwy, nadal są całe ;-)
Szalonym pomysłem był zakup Asics-ów. Modelu już nie pamiętam, ale po kilku rozbieganiach buty za 350 zł oddałam w prezencie, bo sztywniały mi nogi od kostek po kolana :-\
Czyli doznania co do drogich butów mamy bardzo podobne...
W planach zakup butów (tym razem dla mnie) po wideo-analizie i aż się boję wydać kasę, bo może lepiej kupić dwie pary tańszych, sprawdzonych...?
Czekam na kwiecień i swój urodzinowy trucht :-D Może być nawet na boso ;-P



Grażyna i Jacek 

6 października 2014

Szlakiem Mazurskich Legend - "Kokosze i pałac" (27)

Gdy Jacek streścił mi tą legendę, pomyślałam: "niezła bajka" ;-) zaprawa murarska z mleka i jaj :-D Ale gdy sama przeczytałam ją w całości, zwątpiłam...
Mimo wszystko, bajka czy też nie, tę ostatnią z naszych legend dedykuję Wojtkowi, synkowi naszej wirtualnej koleżanki Anetty, w podziękowaniu za Aniołka ;-) który towarzyszy mi codziennie! :-*


"Starosta węgorzewski, Hans von Pusch, wracał z Królewca w doskonałym nastroju.
Wiózł ze sobą dokument przyznający mu 60 włók dobrych gruntów wraz ze wsią Neusiebn (dzisiejsze Żywki). Już oczami wyobraźni widział wielką, czerwoną budowlę z dobrze wypalonej czerwonej cegły, wysokie okna, dębowe drzwi i murowaną bramę kryjącą szeroki podjazd.


     Przybycie nowego pana i perspektywa powstania dużej budowli, była dużym zaskoczeniem dla Żywek, które na ogół żyły swoją wiejską codziennością.
Jedni, patrząc z optymizmem, mówili że będzie huk roboty i jakiś miedziak wpadnie. Inni, że pewnie będzie trzeba żniwa odłożyć i iśc na odrobek i orkę.
Trwoga i nadzieja wymieniały się w zależności od pojawienia się obcych, którzy mierzyli pole kijami, coś rysowali na darni, rozkładali papier i długo, długo czytali.
     Zaczęło się od kopania rowów pod fundamenty i zwózki głazów.
Okrutna prawda pojawiła się w momencie gdy zaczęły zjeżdżać wozy z piękną, czerwoną cegłą, a murarz z rękoma w przepastnych kieszeniach kapoty, huknął: - Zaprawa!
     Echo rozlało się po całej okolicy , dotarło do Węgorzewa, a potem całe mnóstwo drobnych odgłosów : piasek, wapno, mleko, jaja, żwir...
Zgraja urzędników ruszyła w teren, a wszędzie gdzie ujrzano jakąś chatę krzyczano od progu: - Kosz jaj i skopek mleka na jutra!
Mleko, pół biedy, ale jaja?
Wyciągano kury z każdego kąta i umieszczano na wygodnych, drewnianych ławach, rzucano najlepsze ziarno i zaklinano, aby na jutro zniosły jajko. Ale kury pożerały jadło i szły grzebać w pokrzywy. Na przekór ludzkim oczekiwaniom jaj nie znosiły.
     Tu i ówdzie wołano znane zamawiaczki , aby odpędzić czary ale wynik był mizerny. Nie lepiej było z mlekiem. U jednych dojono mleko z krwią, u innych krowie wymiona były opuchnięte, że nawet kropla mleka nie spadła.
     Pan starosta naglił, majstrowie przestępowali z nogi na nogę wypatrując nadchodzących z mlekiem i jajami, tymczasem znikąd nic.
     Zaczęto tracić cierpliwość. Główny majster i nadzorca, będący poganinem, wydał polecenie sołtysom, aby oddali w areszt wszystkie wiejskie kury.
Ze wszystkich stron zaczęły nadciągać gromady ludzi z węzełkami i koszami wypełnionymi drobiem, nawet dzieci niosły pod pachami kury. Milcząc wrzucali do szopy dziwnie bezbarwny i bezgłośny drób.
Od tej chwili kury miały przebywać zamknięte w szopie przy budowie i codziennie dostarczać świeży surowiec do zaprawy.


     Murarze zakończyli kładzenie drugiej warstwy cegieł.
Wapno z piaskiem już przygotowane, czas wbić i wymieszać jaja. Tymczasem w szopie jak makiem zasiał. Otwarte drzwi ukazały zbite w gromadę ptactwo z opuszczonymi łepkami, białymi grzbietami, bez ogonów i skrzydeł. Jaj nie było...
Nadzorca, ten od pogan, zajrzawszy do szopy - zastygł.
     - To jakiś diabelski pomiot, a nie kury - jęknął.
Zaryglowano w pośpiechu drzwi. Bano się zbliżyć do szopy, w serca wkradł się lęk, robota nie szła.
     Nocą, mały Johan, pomocnik murarza, podniósł się z legowiska. Pomruczał coś pod nosem o wodzie i pragnieniu i... wyszedł. Bezszelestnie podkradł się pod drzwi szopy, wyciągnął skobel i rozwarł drzwi na całą szerokość.
Coś zaszumiało, zawirowało w powietrzu i ucichło.
     Zdrętwiały ze strachu chłopiec z trudem dowlókł się do swego legowiska.
A następnego dnia w Żywkach, Możdżanach, Boćwince powitano wstający dzień okrzykami radości - Wróciły nasze kokosze! - krzyczano z domu do domu.
     Tymczasem nadzorca gnał co koń wyskoczy na węgorzewski zamek, aby zdać staroście sprawozdanie z trudności w budowie. O kurach w areszcie nie wspomniał, które zmieniły się... no własnie, w co się zmieniły? - bo podobnie jak on kiedyś, a starosta dziś w czary nie wierzył. Ustalono więc, że mury niech spaja zwykła zaprawa.
     - Prawnuki poprawią - z dziwną lekkością machnął ręką starosta, rezygnując z pomnikowej trwałości pałacu.
     Zaś wiejskie zamawiaczki święciły triumf."

:-)
Są momenty, że gdy czytam a potem opracowuję te legendy widzę przynajmniej jeden punkt wspólny: wielki paszkwil na panów, starostów, bogaczy.... Na tych co niby powinni być mądrzejsi, a okazują się głupcami. Czyż zabierając ludziom, często, ich jedyny posiłek, jakim może być jajo czy mleko i budując sobie z tego pałac jest się mądrym? Ja to odbieram jako egoizm, bezduszność i fanaberię!
Pałac powstał lecz nie zachował się do dnia dzisiejszego, czyli "prawnuki nie poprawili" ;-)

I to już ostatnia legenda z tych naszych, mazurskich, może znajdziemy gdzieś inne?



Grażyna

4 października 2014

Szlakiem Mazurskich Legend - "Czarny Baran z Możdżan" (26)

Do następnej legendy, zaraz za rzeźbą psa skręcamy w prawo w piaskową drogę, której się trzymamy aż do leżącej przy drodze rzeźby barana.

"Ludzie z puszczy są inni, trochę tajemniczy. Mają swój odrębny kalendarz i własny tryb życia, który nakazuje całonocne wyprawy w leśne ostępy czy wczesnoporanne wypatrywanie tropów na trawie ciężkiej od rosy. Potrafią również czytać znaki pozostawione na śniegu przez zwierzynę lub ptactwo. I chodzą też inaczej, lekko, tak, aby pod butem nie zachrobotała najmniejsza gałązka chrustu. A ich odzież ma zapach igliwia, tak swojski dla zwierza, że traci łeb i daje się podejść blisko, bliziutko, prosto na strzał.
Ale zdarzały się też kłopoty. Najwięcej sprawiali ich kłusownicy i bartnicy. O czarnym baranie lepiej nie wspominać, bo to moc nieczysta.


Wawrek z Andrzejem podzielili się zajęciami. Andrzej, jako młodszy, skutecznie tropił zwierzynę i możdżańskich natrętów, którzy od wiosny do wiosny zastawiali sidła na zające, czasem pętle na sarny czy szczęki na dziki. Wawrek łaził za Bartnikami, z którymi żył w wielkiej niezgodzie. Myśliwiec z bartnikiem odkąd Pan Bóg stworzył puszczę, zawsze byli wrogami. Jeden tropił zwierzęta, drugi je płoszył wypatrywaniem w dziuplach gniazd pszczelich. A że jeden i drugi był na zamkowej służbie, tym żarliwsza była ich rywalizacja o łaski i tym większa niechęć do siebie. Jedyne co ich łączyło to wspólny lęk przed czarnym baranem, który prawie zawsze zastępował zastępował im drogę, gdy wieźli ubitą zwierzynę, bądź antałek miodu czy gmołę wosku na węgoborski zamek.
Wszystkie pretensje i wzajemne żale roztrząsano w karczmie, gdzie karczmarz Bruno, umiał trafić w gusta gości. Gąsiorki więc na stół wędrowały często a w głowach robiło się jaśniej.
       - To było pod wieczór - zaczął opowieść Wawrek. - Ubitego jelenia załadowało się na wóz i w drogę. Nakaz był na jelenia, bo rogi miały być ofiarą dla kościoła w Węgielsztynie, mięso szło na zamek, a kopyta do siodlarza, kaletników i szewców. - Najlepiej jechać pod wieczór by do świtania dociągnąć do Węgoborka. Tuż za Możdżanami, jak jechać na Boćwinkę i dalej na trakt do Kruklanek i Węgoborka, jest piaskowa góreczka, koń tam lubi się zatrzymać, bo droga kopna a wóz ciężki. I wtedy z tyłu hyc,wskakuje ta czarna poczwara. Obejrzysz się, malutkie jagniątko leży na słomie w półkoszku. Ani beknie, ani się ruszy, tylko leży z wyciągniętymi kopytkami i uniesionym łepkiem. Zakręcisz lejce wokół kłonicy, bo i tak koń nie tuszy, obejrzysz się, a tu jagnię rośnie w oczach i staje się ogromnym baranem. Tak ogromnej czarnej góry mięsa nie udźwignie nawet para koni. Chcesz zeskoczyć z wozu, uciec przed siebie - nogi bezwładne. A więc siedzisz na wozie ani żywy, ani martwy i czekasz zmiłowania bożego. Bo nawet modlitwa jakoś z głowy wyfrunęła. Ile czasu ten bydlak mości się na wozie, puchnie i łypie złym, baranim ślepiem - trudno policzyć. Dopiero jak echo możdżańskich kogutów doleci, wtedy...
       Rozglądnął się Wawrek po obecnych. Połowa, z głowami na stole, czuprynami w resztkach jadła i nosami przytulonymi do pustych dzbanów, pochrapywała. Ale co wytrwalsi, jak na złość sami bartnicy, nie uronili ani jednego z wawrkowych słów. Co gorsza, znali przyczynę szatańskich sztuczek,bo że baran był samym diabłem, to nie ulegało najmniejszej wątpliwości.
       Wszystko zaczęło się od budowy kaplicy w szczerym polu, z dala od ludzkich sadyb i dworu. Pan zażyczył sobie, aby właśnie w tym miejscu, gdzie skowronki, chabry, złożyć swoje i swojego rodu kości. Kapliczka niewielka ale z tak ogromnym krzyżem wewnątrz, że trzeba było dach podnosić, aby go umieścić na głównej ścianie. Mówiono, że przywieziony został z bardzo daleka i ponoć krzyż ten błogosławił ludziom umierającym za wiarę. Sprawa Pana - myśliwcom i bartnikom nic do tego.
       Kiedy już wyjaśniona została sprawa diabelskiego bagażu, wydawało się, że czarny baran zniknie, przeniesie się w inne miejsce. Skądże znowu! Jeszcze nie raz nękał biednych bartników i myśliwców w ich wędrówce do Węgoborka. Wyniósł się z możdżańskiego traktu dopiero wtedy gdy zaczęto sypać nową drogę wprost na Kruklanki. A co bardziej złośliwi tłumaczyli, że to było wówczas, gdy Bruno zamknął karczmę w Możdżanach, a otworzył w Lecu.
Dziś ogromnie trudno rozstrzygnąć, kto właściwie miał rację. Fakt jest jeden, że kaplica w szczerym polu, z dala od ludzkich sadyb i na dodatek piaskowa, stroma góreczka - to doskonałe miejsce dla diabelskich harców".


To już moja ostatnia legenda, (jeszcze jedną opracuje Grażynka) zostawiam ją bez morału i moich domysłów dotyczących powstania tej historii gdyż ile ludzi tyle może być interpretacji.
Czy to była czysta bajka opowiadana w karczmie przy głowach ciężkich od wypitych trunków, czy też faktyczne zdarzenie, które dało początek legendzie, niech każdy oceni sam :-)

Jacek

3 października 2014

Szlakiem Mazurskich Legend - "Czarny pies z Regułówki" (25)

Ta legenda będzie bez morału, bo nie potrafię go znaleźć... :-/ Chyba się starzeję ;-P

     "Służbie w Regułówce nie było lekko.
I wcale nie dlatego, że pan Buchholz był groźny, czy pani krzyczała, wcale nie.
Było źle z powodu psa.


     Czarny pies pojawił się zupełnie nagle, znikąd. Był duży, z lśniącymi ślepiami i wiecznie wysuniętym, czerwonym jęzorem. Co chwila ukazywał kły i marszczył skórę na pysku, ale nikt nigdy nie słyszał jego głosu.
Pies bezszelestnie był tam gdzie najmniej się go spodziewano. Tym razem za plecami dojarki, która kilka kubków świeżego mleka odlała do ukrytego w trawie dzbanka. Dla dzieci. Psia stwora jednym uderzeniem łapy wywróciła dzbanek z mlekiem.
     Bywało, że mała rączka wyciągnie się sama, chwyci złocistą bułeczkę z parapetu piekarni, schowa za pazuchę, gdy coś chwyta z tyłu za porcięta, a buła wpada do błota. Po chwili wszystko znika, a w brzuchu robi się taka sytość, że zbiera na mdłości.
     I z prosem podobnie. Napełniony na klepisku kosz, przykryty dla niepoznaki liśćmi łopianu znika, a w tym miejscu pojawia się groźny psi łeb.
     Pan Buchholz wysłuchał skarżących. Wreszcie sięgnął do sakiewki, wyciągnął miedziaki i rozdał poszkodowanym , zapewniając, że żadnego psa nie ma, ale do pilnowania porządku zatrudni stróża podobnego do psa. A stróż będzie pilnował porządku do czasu, aż ludzie zrozumieją, że samowolne branie nazywa się złodziejstwem.
     Rozwiązanie zagadki przyszło wraz z murarzami, cieślami i cudacznym malarzem, który nie zdejmował czarnej peleryny nawet w żar południa.
Ceglaną czerwień budynku pokryto bielą, w narożnym pokoju wyjęto okna i zamurowano otwory cegłami, pomalowano go na czarno i wymurowano stół jak ołtarz na którym, dla zmyłki, Biblię układano.
     Nie było już żadnych wątpliwości, że pan zaprosił diabła i jego sługi do współgospodarzenia majątkiem.
     Pana widziano rzadko. Pobladły, z oczami zwróconymi gdzieś w odległą przestrzeń, kiwał tylko ręką na powitanie.
     - Można żyć nawet z diabłami pod jednym dachem, jakieś ciche, nie zawadzają - stwierdziła kucharka.
     - Bo to jest nasz, a nie cudzoziemiec - ze znajomością rzeczy uzupełniała dojarka. - Ot popłata figle, czasami postraszy i to wszystko.
O czarnym psie, który przestał się pojawiać w obejściach, nikt nie wspominał ani słowem.
Ludzie zajęci codziennością przestali się interesować niezwykłościami, jakie czasami pojawiały się we dworze. Podobnie jak odeszła im ochota na to co dworskie.
     Pewien staruszek, po wielu latach, tłumaczył, że pan przystał do masonów, którzy kumali się z diabłem. Dał im komnatę, naustawiał masońskich cudeńków, a Biblię położył dla zmylenia, że to niby po Bożemu.
     - Taka to jest najprawdziwsza prawda - zakończył, napychając krojonymi liśćmi machorki wiekową fajkę."


A jednak coś mi się nasunęło na myśl podczas pisania... ;-)
Żyjemy w dziwnych czasach, w świecie w którym lepiej jedzenie zniszczyć, spalić, wyrzucić niż oddać potrzebującym, bo jeśli się odda to można np "splajtować" bo się podatku nie odprowadziło...

Taki czarny pies przydałby się w naszym Rządzie! :-D

Grażyna


1 października 2014

Szlakiem Mazurskich Legend - "Zimowa noc Naderki" (24)

Do kolejnej rzeźby możemy jechać jak prowadzi ścieżka, brzegiem jeziora do Jeziorowskich, a tam kierunek na Czerwony Dwór z tym, że przed wjazdem do puszczy skręcamy na Możdżany. Jest to prawie w całości droga piaskowo-szutrowa i niestety, łatwo zabłądzić w puszczy, więc polecam pojechać na skróty asfaltem do Możdżan.
Jak dojedziemy do wsi to po lewej stronie wypatrujemy oznakowania do dzisiejszej legendy, a w prawo ukryty w zaroślach stoi "Czarny pies z Regułówki".


"Zima tego roku była mroźna, śnieżna i ciągnęła w nieskończoność. Smugi dymu z trudem przebijały się przez czapy kryjące strzechy chat. W chacie Naderki, nikt nie spał tej nocy, oczy domowników wpatrzone były na dopalającą się świecę i ciemną czeluść wnęki pod piecem gdzie zimowały kokosze. Kury zostały już zjedzone a gromadka dzieci wołała "jeść, jeść, jeść!" Naderka od wielu dni nie wychodził do lasu to i zarobione miedziaki dawno się skończyły.
Którejś nocy gdy śnieżyca ustała tylko mróz zeszklił świat, Naderka wracając strudzony usłyszał dziwny głos dochodzący z przydrożnej krzewiny. Przeraził się. Ratuj mnie, ratuj człowieku bo tu zamarznę. Śnieżna pustynia, żywej duszy... Raaatuj skrzyło niewidzialne.
Drwal ujrzał w krzaku przycupniętą czarną kurę. Dziwna to była kura, ogromna ze skrzydłami jastrzębia, nogami bociana i oczami błyszczącymi jak gwiazdy.
Odpłacę hojnie za twoje serce i litość okazaną wynagrodzę sto-krotnie. Chłop zabrał kurę do chaty. Może zniesie jajo a może i nie, jak nastanie ciepło, odleci na dworskie bo dziwne to ptaszysko, inne niż chłopskie - mruczał do siebie.
- A na cóż nam ten potworak? - krzyczała kobieta. W worku tylko garść ziarna a ty jeszcze jeden dziób przywlokłeś...
Kto słyszał aby ptak skrzeczał ludzkim głosem, złe przyniosłeś...
Ulituj się tato - wymamrotał najmłodszy. Tam zimno, zamarznie. Daj jej parę okruchów - podziel się.
Udobruchany drwal wcisnął ptaka pod piec. Gospodyni zakrzątnęła się koło miski, dzieci koło łyżek, drwal rozpoczął modlitwę przed jedzeniem.
       Kiedy senność zaczęła ogarniać domowników, a szorstka słoma w łóżku nęcić niczym królewskie puchy, smuga światła strzeliła z pod pieca.
Gore! - jak błyskawica przemknęło przez głowę Naderki. Skoczył z ławy, nachylił się, zajrzał w rozświetloną wnękę i zamarł.  Na glinianej polebce, leżało duże, błyszczące jak słońce jajo.
To jest złote jajo przemówiła kura, będziesz bogaty. - Płacę ci za dobroć, ufność, za opiekę nad potrzebującymi. Od dziś jesteś bogaty...
       Mimo słów o bogactwie w izbie zawiało grozą tajemniczości. Dzieci skulone w słomianej pościeli wstrzymały oddech, gospodyni drżącymi rękoma naciągnęła falbany czepca, drwal opadł na zydel i trwał tak z głową w dłoniach. Na stole dopalała się świeca.
Gdy świt rozjaśnił mroźne malunki okienek, a ziąb zaczął wkradać się do izby, kobieta podjęła decyzję. - Wynieś ją natychmiast! Zanieś kokoszę z jej cudacznym jajem w miejsce skąd ją przyniosłeś. To nie dla nas. Urągliwe dobro nie może gościć w naszym obejściu. Czarnych kokosz miejsce na okorowanych grzędach, ogaconych kurnikach, o tam - tu wskazała ręka kierunek dworu. - Tam kury znoszą złote jaja.
      Chłop wyciągnął kokosze spod pieca, złote, gorące jak żar jajo wsadził za pazuchę i wyszedł.
Mróz poranka ścinał oddech. Naderka jeszcze się zastanawiał, jeszcze zatrzymał, chciał zawrócić, przez moment zapragnął ukryć skarb pod połę kapoty i ujść z nim daleko, tam gdzie żyje się lepiej, bez ciągłych utrapień i biedy. Ale czy jest takie miejsce na świecie?! A jeśli tak, to kto je wskaże? Te i inne myśli sprawiły, że poczuł bolący ucisk w skroniach.
Złote jajo paliło pierś. Przyśpieszył kroku. Pod oszroniony krzak głogu posadził czarną kurę. Z wielką ostrożnością położył przy niej złote jajo.
- Znajdzie ciebie i przygarnie ktoś godniejszy ode mnie - szeptał.
- Jakiś ty głupi! Jaki z ciebie głupi Mazur - zaskrzeczała kura.
Naciągnął dłońmi nasuniętą na uszy czapę, obrócił się i ruszył na przycinkę".


Pewnie każdy jest stworzony do innego życia, nie dla każdego bogactwo, nie dla każdego bieda. Dlaczego 90% osób która wygrała fortunę w Lotto, przetraca ją bardzo szybko i jeszcze popada w długi, traci pracę i żyje gorzej niż przed wygraną? Nie każdy potrafi godnie przyjąć i wykorzystać dary losu. Dlaczego boimy się zmian? Nie korzystamy z nadarzających się okazji. Strach przed nieznanym.
Nasza bieda jest naszą, którą znamy i kochamy, nawet jak inni mają lepiej...

Jacek

29 września 2014

Dla każdego jego Everest...

Jacek:


Przebiegłem próbnie swój pierwszy półmaraton. Próba moich możliwości.
Wcześniejsza próba 15 km wyszła pozytywnie i nawet w niezłym czasie 1:23.
Swoją dwudziestkę biegłem wolnym truchtem, by nie przekraczać tempa 6 min na kilometr. Pierwsze 10 km wyszło super w niecałą godzinę, w stałym tempie i umiarkowanym zmęczeniu. Grażynka na rowerze pilnowała bym trzymał swoja prędkość w granicach 10 - 10.5 km/h. Od 12 kilometra przez kolejne 4 km miałem piaskowo-szutrową drogę. Ciężko się tam biegło. Na 17 kilometrze znowu zaczął się asfalt, lecz zacząłem odczuwać "zmęczenie materiału" i pobolewały Achillesy w obu nogach. Pomimo stałego, od samego początku, wolnego tempa i z ostrożnie stawianym każdym krokiem uczucie dyskomfortu się pogłębiało.
20 km udało mi się pokonać w 1:59:28, a do pełnego dystansu półmaratonu doczłapałem w 2:06:20. Moje Achillesy czułem tego dnia i cały następny dzień, pomimo zimnych okładów.

Podsumowując: najlepiej czuję się na dystansie 5 km, całkiem nieźle znoszę 10 km. Przez ostatnie pół roku treningowo 4 razy przebiegłem 15 km i tu już musiałem od początku pilnować tempa, by nie biec za szybko i dotrwać do końca. Dzięki temu zawsze docierałem do celu bezboleśnie w czasie poniżej 1:30.
Jednak 21 km moje nogi odchorowywały przez 2 dni, a przecież bieganie ma być przyjemnością oraz nas wzmacniać, a nie katować. Poprawiać ciało i umysł, a nie rujnować nasze zdrowie.


Ostatnio czytałem o ludziach biegających po 40-50 maratonów rocznie i na dystansach ultra, są to niejednokrotnie ludzie w wieku 60+ którzy uczynili z tego swoje pasje i cel życia, a te imprezy traktują jako spotkania towarzyskie nie mające nic wspólnego z rywalizacją.
Pewnie każdy ma swój bezpieczny dystans. Dla mnie jest to 10 km, no może do 15 tyle, że muszę już truchtać a nie biec, Natomiast innym sprawiają frajdę mordercze, górskie dystanse powyżej 100 km.
        Czy ten kto 5 km truchta przez 50 min, jest gorszym biegaczem od tego, który w każdy tydzień przebiega maraton? Biorąc pod uwagę wiele aspektów, szkoda mi kasy i czasu na długie masówki. Każdy ma swój własny szczyt do zdobycia i najgorsze co można sobie zafundować, to wieczne porównywanie swoich wyników i dystansów biegowych do tych, którzy wydają nam się być lepszymi. Do połówki podejdę jeszcze raz za miesiąc, ale jeśli moje nogi zareagują źle, to będę sobie biegał swoje piątki, dyszki i piętnastki  :-)

Grażyna: 
Tak... każdy ma swój szczyt, nie ważne w jakiej dziedzinie życia.
Nie może być samych dyrektorów, bo kto będzie "brudną" robotę odwalał :-) i wszyscy na metę pierwsi wbiec też nie mogą, ktoś musi zamykać stawkę ;-P
Ale wiem do czego dążysz, więc i ja na bieganiu się skupię.
Gdy zaczyna się przygodę z bieganiem, marzy się o tym, żeby np wytrzymać w truchcie 5 km (ja dochodziłam do tego 10 tygodni!). Potem zaczynają się kolejne marzenia, cele i próba ich realizacji.
Poległam po roku. Miałam wszystko, zabrakło pokory.
I właśnie wtedy, gdy jeszcze za wszelką cenę próbowałam dorównać "tym lepszym", gdy jeszcze z całej siły nienawidziłam siebie za niemoc własnego ciała, zaczęło do mnie docierać, że tak naprawdę zostaję sama i że w biegu jest się bardzo osamotnionym.
Słynna "samotność długodystansowca" - jakże często to zwyczajna ucieczka przed samym sobą...
Teraz jestem długodystansowcem w dziedzinie leczenia własnych stóp :-/
Moje marzenie zawróciło do punktu wyjścia: "przebiec 5 km" i jak echo dochodzą do niego 3 słowa BEZ BÓLU NÓG! Wiem, że gdy to się stanie to sięgnę po jeszcze, ale nie wiem czy odważę się na kolejny maraton lub choćby półmaraton.


Po pogodzeniu się z sytuacją, zaczęłam odnajdywać siebie na nowo i nie obwiniać się za całe zło tego świata :-)
Bo oprócz biegania potrafię robić tysiące innych rzeczy o których zupełnie zapomniałam :-)
Kończąc odpowiadam Kochanie na Twoje pytanie: NIE! nikt nie jest gorszy. Ani Ty, ani ja, ani NIKT. I zawsze myślałam, że sport ludzi łączy, ale i w tym widzę sporą dawką nieprawdziwości, zazdrości, zawiści i tak jak napisała Aga "nikt nie może mieć lepiej (czyt. być lepszym) ode mnie", bo wtedy zaczyna się nie fajna atmosfera.
Mój sport ma być dla mnie i to ja mam się nim cieszyć! :-D Poklask ani krytyka mi nie potrzebne!
A na razie drepczę z kijkami 7-13 km, całkiem nieźle mi to idzie ;-) i NA PEWNO nie czuję się gorsza od ultramaratończyków, triatlonistów i innych zdobywających Everest a nie tylko K-2! ;-P


Grażyna i Jacek


Szlakiem Mazurskich Legend - " Wilhelmina i jej diabelskie ziele" (23)

Zostawiając za sobą "Ślad Diabelskiej Łapy", jadąc dalej wyjeżdżamy na asfalt, skręcając w lewo. Po kilku kilometrach, nad jeziorem Żabinki miała być "Jaśkowa Droga" ale, że nie ma tam po niej śladu, co opisałem już wcześniej, jedziemy asfaltem, aż do Kruklanek.
Droga co prawda skręca w las w prawo, ale lepiej tamtędy nie jechać, nadrobilibyśmy tylko około 10 km trudną, leśną drogą, wyjechalismy w Kruklankach, a do rzeźby musielismy się kilometr cofnąć. No chyba, że mamy ochotę na dłuższą wycieczkę :-)


       "Wilhelmina siedząc przy palenisku pieca i rozgrzebując patykiem czarne węgle, nie dostrzegła drewnianej skrzyni, w której wynoszono jej ojca. W jakiś czas potem, w podobnej skrzyni, wyniesiono matkę. I również nie wiele rozumiała z tego, co się wokół dzieje, chyba tylko to, że zabrakło ciepłej ręki, która podtykała pokruszony chleb do ust i dawała zapić pachnącą lipowym kwiatem wodą.
       Brak ciepłej dłoni i okruszek poznała wkrótce. Najpierw był donośny, żałosny płacz, potem strach i krzyk "mamo". Kobiety, które kazały nazywać się ciotkami, ułożyły w kącie izby garść słomy, przykryły wyleniałym kożuchem i postawiły miskę z kaszą.
       Kiedy snopek słomy zrobił się za krótki, oddano Wilhelminę na służbę do pałacu. Po kilku latach pasania gęsi i rwania lnu, kiedy jej głos z dziecinnego pisku stał się prawdziwym śpiewem, dostała do ręki wrzeciono, z którego wymykały się nici na koszule, fartuchy i kiecki.
       Oto pewnego dnia, gdy folwarcznym dziewczynom furczały w rękach wrzeciona, do izby zajrzał młody rybak Konrad. Przywiózł on do dworu drobne miętusy, które pani przedkładała nad inne jadło.
Przysiadł Konradek na ławie, rozejrzał po wstydliwie opuszczonych głowach dorodnych prządek i zatrzymał wzrok na jasnowłosej dziewczynie, sprawnie przebierającej przygarść lnu.
       Niedługo potem pan zezwolił na wymoszczenie drabiniastego wozu najświeższym sianem i przykrycie najbarwniejszym klimkiem, aby Konradek mógł godnie zawieźć Wilhelminę do kościoła.Pani dała sute wiano: koszulę, fartuch, spódnicę, wspaniały czepek z kolorowymi koralikami na denku.
Po raz pierwszy Wilhelmina odczuła ciepło ludzkiej życzliwości, toteż nie bacząc na zebranych, rozmazywała na twarzy spływające łzy.
       Domek do którego przywiózł Konrad swą młodą żonę, stał nad Gołdopiwem. Trochę opuszczony, trochę zaniedbany, jak zwykle, gdy zabraknie babskiej ręki, bo od śmierci matki żadna kobieta nie roznieciła ognia pod piecem ani nie wymiotła spod łóżka słomianej sieczki.
Zakrzątnęła się Wilhelmina, zrobiła swoje porządki aż w izbie zajaśniało.
Konrad łowił ryby, sprzedawał ludziom, należną dworowi dolę oddawał regularnie. Swojej umiłowanej przynosił najbardziej srebrzyste, bo w takich gustowała.
Wilhelmina zaś otoczyła chatę zagonami roślin. Wkrótce wśród dorodnego grochu i konopi pojawiły się drobne nożyny dzieci.
Zdawało się, że jasność słonka mało kiedy opuszcza to siedlisko. Nieświadomi ludzkich zmagań w szerokim świecie, zostali zaskoczeni wieścią, że do Kruklanek przybyli tacy, co zabierają chłopów do wojska i wysyłają na wojnę. Kobiety kryły swoich synów i mężów, ale cóż pomoże krycie, gdy wpadają znienacka do chaty i krzyczą, że już, że natychmiast muszą się się z nimi zabierać.
Zabrali też Konrada.
Wilhelminie walił się cały świat, ale przecież są dzieci. Rybaczyć nie umiała, więc co robić?...
A jeżeli zabiją?... O tym lepiej nie myśleć.
Czas upływał, wieści od kruklaneckich chłopów żadnych. Czasami tylko pastor wśród modłów napomykał o wojnach, które hen, daleko, niszczą ludzi i dobytek.
Wieczorami, gdy zmrok legnie na gościńcu, a psy skryją się do bud, wyłaniają się z obejść postacie i kierują za wieś, nad brzeg jeziora, do chaty Wilhelminy. Lekkie stukanie do okienka i z uchylonych drzwi wysuwa się ręka z małym zawiniątkiem. Po chwili na wysuniętą dłoń spada okrągły pieniążek.
Wracający już odważniejsi i weselsi sięgają do zawiniątek. Jedni dziwne sianko wciskają sobie do nosa, inni żują, plują i znów żują, a jeszcze inni nabijają w drewniany kijek, wydłubany w środku, przykładają doń ogień i wciągają kłęby śmierdzącego dymu, aż od kaszlu oczy łzami zachodzą.
Całkiem rozochoceni wracają do swoich chat. A w chatach jazgot:
- Znowu tym diabelskim zielem otumanionyś?...
- Znowu miedziak poszedł na smrodliwą trawę/...
- Kichasz z pół nocki, spać nie dajesz i pieniądz wynosisz na szatańskie siano...
       Ten i ów sięgał już za rzemień, aby babę nauczyć rozumu i posłuszeństwa, ale mazurskie kobiety nie były strachliwe i umiały walczyć o swój kąt, dzieci i chłopa, co go Pan Bóg przydzielił na dolę i niedolę. Nie chciały go oddać nawet śmierdzącemu zielu, od którego głupio się uśmiechał i nie rwał się do roboty.
Toteż zdecydowały się na wojnę ze źródłem zła. Słysząc o Wilhelminie, że po odjeździe Konrada zawarła ciche przymierze z diabłem.
Pozostało naocznie się przekonać o niecnych postępkach kobiety znad jeziora. Niby to w odwiedziny, zaczęły nawiedzać jej ustronną chatę. Bystre oczy wpatrywały się w każdy kąt szukając niezwykłości, łaziły po brzegu jeziora niby dla ochłody nóg, dreptały pomiędzy zagonkami, szperały, szukały i... nic.
Zawiedzione brakiem dowodów konszachtów z diabłem postanowiły całkowicie odizolować się od chaty nad jeziorem i jej mieszkanki.
       A chłopi jak dawniej wykradali się z chat, by zaopatrzyć się w to, co było ich największą przyjemnością. Przestali się kryć ze swoim upojeniem. Nawet nieletnie szczurki sterczały w obłokach dymu i z lubością pociągały zasmarkanymi nosami.
       Pastor dostrzegł dziwną, groźną plagę padłą na kruklaneckich chłopów i zaczął grzmieć z kazalnicy o grzechach namiętności.
Tego nie mógł zdzierżyć nikt, kto szedł prawymi drogami. Pozostawało zniszczyć siedlisko zła, a babę, co z diabłem weszła w spółkę, godnie ukarać.
Ruszył tłum kobiet na chatkę Wilhelminy. Zaopatrzone w kije, kamienie, baty, wtargnęły do chaty i wyciągnęły winowajczynię na podwórze. Lżyły, pluły, okładały kijami, kopały, walczyły z bezbronną tak, jak walczy się z diabłem.
Wilhelmina zbita, cała okrwawiona, nie miała już siły opierać się przemocy.
       Kiedy zmęczone walką baby nabierały oddechu do dalszej rozprawy, u wejścia na ścieżkę do chaty ukazała się postać oberwańca wspartego na dwóch kijach, bez nogi i z głową obwiniętą szmatami.
- O, Jezu, to Konradek! - zgodnie ryknął tłum bab i ruszył w jego stronę, zapominając o dalszych rozliczeniach z Wilhelminą.
- Czy widziałeś Janka?...
- Czy żyje Gustaw?...
- A gdzie Karol? - piszczały jedna za drugą.
Konrad powiódł oczyma po gromadzie kobiet, po czym spojrzał w stronę, gdzie leżała w piachu Wilhelmina i bez jednego słowa pokuśtykał w jej stronę. Odrzucił kije, padł koło leżącej. Odgarniając z twarzy sklejone krwią włosy, usłyszał leciutki szept.
- Miły mój... wróciłeś... wiedziałam... modliłam się. Przetrwałam. pani dała nasion tabaki... Zakaszlała. Stróżka krwi ukazała się w kąciku warg. - Dla nas... dla ciebie i dzieci - poprawiła. - tam, wysoko... pod pułapem izby trzosik na nowe życie... Głowa Wilhelminy opada na bok".


Wilhelmina została zakatowana dlatego, że próbowała przetrwać i wykarmić swoje dzieci do powrotu męża. Być może nie widziała innej możliwości jak sprzedaż tytoniu, uważanego w tamtym czasie za diabelskie ziele. Aczkolwiek może jest diabelskie skoro rujnuje zdrowie tak wielu ludziom do dnia dzisiejszego.
W XIX wieku tytoń został rozpowszechniony niemal na cały świat. Dziś palenie tytoniu stało się nałogiem społecznym, gdyż największe zyski czerpią z tego rządy państw i nie zamierzają z nich rezygnować.
Dzisiejsze statystyki wskazują, że w Polsce liczba uzależnionych z roku na rok, nieznacznie spada, obecnie jest na poziomie 30 - 32% społeczeństwa, w Rosji ponad 50%, najmniejszy odsetek palących jest w Kanadzie, Australii i większości państw afrykańskich bo poniżej 20%.

Jacek

26 września 2014

Szlakiem Mazurskich Legend - "Ślad diabelskiej łapy" (21)

Nie będę opisywać drogi prowadzącej do legendy.
Wiem jak do niej trafić, ale opisywanie dróg, dróżek i leśnych zakamarków sobie daruję :-P
Uwielbiam NASZE mazurskie diablątka, są jak mężczyźni: chcą rządzić, udają twardych a tak naprawdę to duże dzieci, takie "sierściuchy" :-D
Zresztą, kolejna legenda jest tego przykładem... ;-)


"Lipka z Jakunówki należał do tych, którzy nie narzekali na biedę.
Zboże każdego roku kłaniało się pełnymi kłosami, bydełko wypasione na karmie leśnej, a świnie, które wyganiał jesienią w dębowy las na żołędzie, zabierał utuczone gdy sypnął pierwszy śnieg.
We wsi zaczęto snuć przypuszczenia o działaniu dziwnych tajemniczych mocy.
     A Lipka z roku na rok powiększał swe bogactwo. Nawet pobudował osobne pomieszczenia dla bydełka.
Rosła nieufność i lęk.
Na czas sianokosów było już mniej chętnych do pomocy, mimo iż Lipka był hojny, uprzejmy i jadła dobrego nie żałował. Kiedyś nawet wysłał parobka z furą zboża, słomy, dzbankiem miodu i kobiałką sera do Sikorowej, co niedawno owdowiała i została sama z gromadką dzieci.
Oczywiście dla ludzi stało się jasne, że układy Lipki z diabłem to nie tylko jego sprawa, ale chce pozyskać również innych.
     Co odważniejsi podchodzili wieczorami, w porze udoju, aby podpatrzeć, czy Złe nie ssie którejś krowy, bo wiadomo, że tylko w ten sposób nasyca swój głód.
     Do Lipki docierały różne wiadomości, ale ta wywołała u chłopa wściekłość.
- Pokażę im, kim jestem. Nasycę ciekawość. Szukają złych mocy? Będą je mieli. Pragną ujrzeć diabła? Zobaczą - wykrzykiwał, biegając po obejściu.
A potem przez wiele wieczorów płomyk świecy jaśniał w oknie chaty.
     Lipka zmęczony ale ożywiony myślami, zaprosił chłopów z Jakunówki za kępę sosnowego lasu, w pobliże dużego głazu. Uprzedził, że odbędzie się ważne spotkanie, a ich prosi na świadków.
     Nastała umówiona niedziela. Pomimo obaw, chłopi dotarli na znane im miejsce. Koło kamienia stał już Lipka. Wyjął z kieszeni talię kart i począł tasować. Tasowanie wydawało taki zgrzyt i trzask, że niektórym zjeżyły się włosy.
W tym samym czasie zza sosen kocimi ruchami, bezszelestnie, do kamienia zbliżała się czarna postać.
Zamarli na widok diabła. Zdrętwieli. Był to najprawdziwszy szatan z czerwonymi rogami, językiem wysuniętym na brodę, o łapach z zakrzywionymi pazurami i długim, czarnym ogonem. Byli pewni, że miał kopyta, ale trawa je kryła, więc głowy by nie dali.
     Lipka i diabeł stanęli naprzeciw siebie, bez słowa przysiedli przy kamieniu i rozpoczęli grę. Karty z trzaskiem padały na płaski kamień, podnosili je, to znów rzucali. Diabeł był wyraźnie zły, spluwał na boki śliną. Widać było, że przegrywa. A gdy odgłos kościelnych dzwonów dobiegł uszu zebranych, zerwał się diabeł, trzepnął kartami w twarz Lipki i trzasnął potężną dłonią w głaz, na którym grali. Posypały się skry, a na powierzchni kamienia, jak w miękkiej glinie, zebrani dostrzegli odbicie szatańskiej łapy.
     Lipka był bohaterem, skończył z diabelskim przymierzem, był znowu jednym z nich.
W porze żniw cała wieś ruszyła z sierpami na pole Lipki. Pomoc była potrzebna, a gdy niedostatek i głód zaglądnie na przednówku, do kogo zwrócić się z prośbą o pomoc?
     Tylko głupi Michałek, co łaził po wiosce i gadał do siebie, stwierdził:
- Ja tak patrzyłem i patrzyłem na czorta, że jakby znajomy. Toć u niego nie było zęba na przodzie, zupełnie jak u parobka...
     Silny kuksaniec pod żebro przekonał Michałka, że w tej sprawie nie ma nic do gadania."

I jak tu nie kochać płci brzydkiej!!! :-D
Kiedyś, gdy coś komuś się udawało, wierzono, że maczają w tym swe paluchy siły nieczyste.
Dziś, każdy bogacz NA PEWNO kradnie... :-)
Bo tak trudno uwierzyć w ciężką, uczciwą pracę... a Zło wiele ma twarzy przecież! :-P




 Grażyna




23 września 2014

Szlakiem Mazurskich Legend - "Wyspa pożeracza serc" (20)

Kontynuując naszą podróż po Mazurskich Legendach, nadal trzymamy się wyznaczonej ścieżki aż do asfaltu i tam skręcamy w prawo. Po kilku minutach jazdy asfaltem po lewej stronie zauważymy rzeźbę postaci trzymającej przed sobą serce.


"Jakunówka przeżywała kolejny pogrzeb. Ostatnimi czasy było ich zbyt wiele, by długo i boleśnie żegnać odchodzących. Spieszono się z pochówkami. Ścieżkę za trumną i orszakiem skrzętnie wysypywano grochem, aby strach przed poranieniem stóp zniechęcił duszę przed powrotem. Ludzie mają zbyt wiele kłopotów na ziemskim padole, ze strony duchów pragną jedynie spokoju.
Tymczasem ostatni pochówek wywołał przerażenie. Obok przygotowanego dołu zionął piaskową czeluścią grób dziadka Michała, co go niedawno grzebano. Zostało tylko wieko trumny oparte o powalony krzyż i dno częściowo przysypane piaskiem. Ciała nieboszczyka ani śladu.
Sparaliżowani lękiem żałobnicy przysypali ziemią kolejne zwłoki i lękliwie oglądając się za siebie, spiesznie ruszyli w stronę wsi. Domysłom nie było końca. Ostatecznie jednak pogodzono się z tym, że zacny i pracowity Michał w młodości dużo jeździł po świecie, był nawet w Królewcu, więc kto wie, z kim miewał konszachty, komu zaprzedał duszę, a komu ciało...
Po kilku dniach znowu pogrzeb. Tajemna choroba nie opuszczała wsi mimo zaklęć i palenia ofiarnych świec. I znów, jak poprzednio, na leśnym cmentarzu groby zbezczeszczone, trumny na wierzchu, ciała zniknęły.
Wdowa po rybaku Krupku, która z synem Johankiem wzięła się za rybaczenie na Krzywej Kucie, zauważyła światło migoczące na wyspie. Nie podpływała tam nigdy, nawet za życia męża, bo nocami dolatywały stamtąd jakieś pogwizdywania, jęki, piski. A teraz pojawiły się dziwne światełka. Wkrótce cała wieś wiedziała, że wyspa ma tajemniczych mieszkańców.
Jeziorko oddziela od cmentarza zaledwie wąski pas drogi. Czyżby więc diabeł zamieszkał na wyspie i przychodził na cmentarz wyprawiać szatańskie figle? I dlaczego to na Jakunówkę padła ta hańba i zgroza? Czym sobie zasłużyli?
              Nie, to nie diabeł. Szelankowa z Przerwanek, z domu co stoi nad życiodajnym źródłem, dokładnie wiedziała, że to potwór - diabelski kumoter. Taki zwykły, podobny do człowieka, ale nie człowiek. Zawistny i okrutny. Pozazdrościł Bogu wiedzy i nieśmiertelności. Sam chciał zdobyć boską mądrość i okryć się chwałą. Otóż trzeba zjeść dwanaście zimnych serc ludzkich. Rozpalą one, rozgrzeją, wypełnią mózg ogniem. Rozświetlą, co było ciemne, a śmiertelnemu ciału dadzą trwałość skały i radość wiecznego życia.
Tak, Szelankowa znała tajemnice potworów. Wszak jej matka i babka były znanymi w okolicy szeptuchami*.
Niektórzy podejrzewali, że są w zmowie z nieczystymi siłami, ale było to nieprawdą. One tylko widziały lepiej i dalej niż inni, a skoro dostrzegały rzeczy niewidzialne dla prostego człowieka, to znaczy, że nie obce im były obyczaje tajemnych mocy.
            Potwór z nastaniem nocy przeprawiał się na brzeg, wykopywał świeże ludzkie zwłoki i przewoził do swojej kryjówki. W świetle płonącego ogniska rozcinał piersi, dobywał serce. Czuł dygotanie całego ciała, szum w głowie, ucisk skroni. Każde z zastygłych ludzkich serc paliło dłonie, paliło usta.
Pewność, że to nie diabeł, a tylko jego kamrat, podniosła na duchu mieszkańców Jakunówki. To znaczy, że można stanąć do walki. A odważnych we wsi nie brakowało. Najodważniejszym był jednak Marcin Konopka. Hardy, do bitki pierwszy, do pracy nie ostatni.
Kiedy wieś przynaglała, że najwyższy czas uwolnić się od złych mocy, Marcin zastanawiał się nad wyborem oręża. Odrzucił myśl o walce kijem, siekierą, kosą. To dobre dla zbójców i złodziei koni. On będzie walczył jak chłop, z honorem, więc na spotkanie z Potworem ruszył z widłami.
Los zrządził, że w tym miesiącu szykowano się do dwunastego pogrzebu. Konopka kończył ostrzenie wideł. Gdy nastał wybrany dzień, wieś odprowadziła Marcina za ostatnie chaty Jakunówki...
Na niebo weszła szeroka tarcza księżyca. Nocne szczekanie psów we wsi oddalało się.
Na drodze przemknął cień i zniknął wśród sosen na wzgórzu. Przylgnął Marcin do pnia i zamarł w oczekiwaniu. Po jakimś czasie ten sam cień, ciągnący coś ciężkiego za sobą, przesunął się w stronę jeziora. Zachlupotała woda pod uderzeniem wiosła. Marcin bezszelestnie podążył do łodzi. Z jego wiosła nie spadła nawet kropla. Tylko bzykanie komarów mąciło ciszę letniej nocy.
Tymczasem na wyspie zaiskrzyło się ognisko, a w jego świetle dostrzegł Marcin Potwora. Wydał mu się jakąś chuderlawą, nędzną, stworą.
-Tym groźniejszy - myślał - Duch większy, potężniejsza siła, jak u jadowitej gadziny.
Zachybotała się łódź, Marcin wyskoczył, dał parę susów wprost na ognisko. Dopadł Potwora zgiętego nad swoja ofiarą. Lśniące ostrza wideł wbił w plecy.
Padające ciało wydało jęk: "Jezus..."
Przerażony Marcin odskoczył, widły wypadły mu z rąk. Nie oglądając się za siebie, pognał w kierunku łodzi. Potem biegł w kierunku wsi, do ludzi.
A ludzie zbici w gromadę czekali nasłuchując odgłosów jeziora.
- Już nie ma Potwora - wyszeptał Marcin, i ani słowa więcej. Zawiedzeni, pozbawieni opisu walki i godnego zwycięstwa, powoli rozeszli się do chat.
Może jutro coś powie? - dociekano - A może..., może Marcina zauroczyło? Lepiej nie pytać. Najważniejsze, że potwora nie ma.
          Wykrzywiona bólem twarz uniosła w górę zasnute mgłą oczy skierowane w niebo. Z kącika ust spływała smuga krwi i barwiła łodygi traw.
- Wybacz mistrzu - bezgłośnie szeptały sine wargi. -Wybacz, wielki Christofie Bitnerze moją pychę, brak wiary, samowolę. Brak pokory i zwątpienie zapędziły mnie aż tu, na wyspę, na przeklętą wyspę...
Chylę się przed wami mężowie, następcy Hipokratesa, Calena, Albertusa Magnusa... Czy odkupię swą winę cierpieniem i zasłużoną śmiercią?
Atak kaszlu przerwał niesłyszalny potok słów. Palący ból rozlał się po całym ciele, ugrzązł w palcach dłoni ściskających źdźbła ziela. Oczy przestały dostrzegać czerwone węgle ognika. Zasłonił je mrok nocy, wiecznej nocy.
          Przez wiele dni i tygodni Krupkowa obserwowała duże stado kruków i wron krążących nad wyspą. Tylko Marcin milczał.
Wyspa na jeziorze Krzywa Kuta do dziś nosi nazwę Pożeracza Serc, co niektórym turystom różnie się kojarzy..."


Zastanawialiśmy nad sensem tej opowieści. Każdy może wyciągać swoje wnioski. Mi się wydaje, że jest po przykład "samokształcenia się" młodych lekarzy w tamtym okresie. Dostęp do pomocy naukowych, był ograniczony. Aby poznać anatomię, szukano źródeł wiedzy na własną rękę, różnymi sposobami, niekoniecznie zgodnymi z prawem i społecznym przyzwoleniem.

*Szeptuchy na tym terenie żyły jeszcze do niedawna, nazwa pochodzi z języka ukraińskiego, wśród ludności mazurskiej, były to zamawiaczki. Swoją moc, często rozległą wiedzę znachorską i ziołoleczniczą, przekazywano z pokolenia na pokolenie, najstarszej kobiecie kolejnego pokolenia. Gdy nie było córki godnej kontynuowania profesji, wnuczce.
Ostatnia o której wiem, żyła w Baniach Mazurskich w rodzinie ukraińskiej i zmarła niedawno. Niestety nie miała komu przekazać swych mocy.

Jacek

21 września 2014

Szlakiem Mazurskich Legend - "Anna Zielarka" (19)

Annę "poznałam" kilka lat wcześniej, gdy po raz pierwszy smakowaliśmy Mazurskich Legend. Pamiętam, że gdy o niej czytaliśmy bardzo się wzruszyłam, a stojąc przy rzeźbie w lesie ,na skraju łąki, oczami wyobraźni widziałam jak zbiera zioła. Ubrana była w długą, lnianą suknię, z wiankiem na głowie, pachnącym ziołami i kwiatami :-) Ot, taka moja kobieca wyobraźnia...
   

     "Annę znali wszyscy mieszkańcy. Przyjeżdżali do niej z odległych Kruklanek, przysyłała po nią można Pani z Brożówki, bo jej syn był ciągle blady i chorujący. - Ratuj, Anno! - często słyszała i Anna ratowała. Zioła zalewała źródlaną wodą z krynicy w Przerwankach, moczyła nogi chłopca, nacierała ciało sokiem z jagód, wlewała mu w usta płyn o zapachu łąki i smaku trzmielowego miodu. Pęczki macierzanki i kurdybanu wkładała pod puchowe poduszki.
Po wielu dniach czuwania oznajmiła Pani, że po długim śnie syn jej zbudzi się zdrowy.
     Annie zdrowie zawdzięczał także stary Andruch z Żabinki, którego ciało pokryte było ropiejącymi ranami. I Jankowska również, której od lat w piersiach świstało, a po Aninych ziołach i okładach poczuła taką lekkość, że pierwsza przy żniwach stała.
     Tylko pan z Przytuł wrogo patrzył na poczynania Zielarki, bo do niego należały wszystkie łąki i lasy. Nawet chata Anny była jego własnością. I Anna też.
    - Ciemnota, zabobon, czarownica - mawiał. - Czas z tym skończyć - krzyczał - Wstyd przynosi.
Zaś medyk z Królewca uważał, że na ziemiach pana z Przytuł czarownice uprawiają swoją magię.
     Na rozkaz pana, parobkowie z ekonomem na czele ruszyli do chaty Anny.
Poczęli zrywać umocowane do belek sufitu miotełki ziół, wylewać jagodowe soki, wysypywać z woreczków różne nasiona, kruszyć wiotkie, suszone gałązki. Milcząc wdeptywali w glinianą polebę cały dobytek Zielarki. Podeptali jej nieprzespane noce i poranki, jej zziębnięte nogi, którymi przemierzała łąki w poszukiwaniu ziela, jej podrapane dłonie, mocujące się z cierniami ozdrowieńczych krzewów.
W jednej chwili runęła cała mądrość Anny, przekazana jej przez matkę, babkę, prababkę.
Ufność do ludzi wdeptał w polebę sam ekonom, zawzięcie rozcierając drewnianym chodakiem ostatnią miotełką rumianku.
     - A Ty czarami zajmować się już nie będziesz - cedził słowa - i po pańskich łąkach też łazić nie będziesz. Ciemnota!
     - Strącasz rosę z traw i zacierasz tropy zwierzyny, na którą pan poluje - krzyczał parobek.
Mijały miesiące. Do drzwi Anny zbliżali się jeszcze Ci, którzy nie wierzyli, że jej ciepła ręka nie ma prawa spocząć na obolałym miejscu chorego.
     Tymczasem po okolicy rozeszła się wieść, że pan zaniemógł. Ściągano różnych medyków, ale żaden nie był w stanie mu pomóc.
Wtedy ktoś z bliskich wspomniał Annę.
     - Sprowadźcie ją do mnie - cichym szeptem prosił pan. - Powiedzcie, że dam jej pół majątku, tylko niech ratuje...
Weszła Anna, stanęła u wezgłowia.
     - Anno, ratuj!
     - Panie, twoich łąk już od dawna nie kala moja noga. Twojej rosy na trawie nie strąca kraj mojej odzieży. Smak owoców zna tylko zwierzyna, a zapach ziół nęci tylko motyle. Prawo do nich odebrałeś mi, Panie, tak jak moc uzdrawiania. A twoi ludzie zniszczyli to co najcenniejsze - wiarę, że pomoc bliźniemu może nieść każdy wedle swoich umiejętności, byle tylko chciał dostrzec potrzebujących. Nie zbliżam się do twojego łoża, panie, bo nie mam niczego, co przyniosłoby ci ulgę. Nawet dłonie mam zimne.
     Pan umierał. Zebrani usłyszeli słowa testamentu:
"Annie Zielarce zlecam korzystanie ze wszystkich życiodajnych roślin na całym obszarze majątku."
     Dziś daremnie szukać śladów stóp Anny, tak jak śladów jej chaty, ale Anna tu pozostała.
Spotkać ją można na śródleśnych łąkach, tam gdzie mgły trzymają się do wzejścia słońca."


I cóż tu komentować albo podsumowywać skoro wszystko jest jasne...
Głupota ludzka nie zna granic! Nawet dziś mało elastyczne umysły wierzą tylko w to, co da się naukowo wyjaśnić, a co dopiero w tamtych czasach...
Od zawsze wiadomo, że legendy zawierają ziarno prawdy, a Ci którzy leczyli ziołami byli uważani za szarlatanów i innych dziwaków. Wierzę, że Anna to postać prawdziwa, a moje wewnętrzne oko co i rusz podsuwa mi obrazy jak przechadza się po rozgrzanej, pachnącej łące, witana przez ptaki i motyle, zbierająca wonne zioła :-)
Anna Zielarka to osoba prosta, biedna, nie posiadająca niczego, oprócz wiary, że może pomagać chorym i potrzebującym. Pomagała ambitnie dopóki nie pozbawiono jej narzędzi do udzielania pomocy...  W podziękowaniu zamiast marchewki, dostała kij.

Idąc tropem trochę medycznym, następna legenda ("Wyspa pożeracza serc") pokazuje, jak to chore ambicje potrafią doprowadzić do tragedii.

Grażyna

18 września 2014

Szlakiem Mazurskich Legend - "Książę Kut" (18)

Jacek:
Po  wakacyjnych podróżach czas wrócić do odłożonych na półkę Mazurskich legend :-)
Kolejną jest "Książę Kut":
     "We wsi i okolicy, Janka i jego starego ojca nazywano smoluchami, chociaż oni zamieniali tylko bursztynową "krew" sosnowych karczy w czarną, lepką smołę, po którą przyjeżdżali kupcy z bardzo daleka.
Kapoty ich od zawsze nasączone były wonią żywicy i wiatru, a czarne smugi na twarzy i rękach to bordowe deszcze co spadają z igieł drzew.
Któż jednak dogodzi ludziom, tym ze wzgórz i dolin, co kryją głowy pod słomkowymi kapeluszami, a białe letnie koszule skrywające chude piersi i żylaste ręce, wystawiają na słońce, aby jeszcze bardziej wybielały. Toteż ani Janek ani jego ojciec Paweł nie szukali przyjaźni we wsi.
     Jankowi praca jakoś nie wychodziła, ani sprawnie ani dobrze. Żył we własnym świecie, a świat widział "innymi" oczami. Ich mała, sczerniała ze starości drewniana chata wydawała się pałacem z mnóstwem świec, lustrami i barwnymi szybkami w oknach. Stary Paweł przygadywał Jankowi, że do żadnej roboty się nie garnie tylko swoje zwidy leluje. Tylko czy ojciec znał świat Janka, czy widział te wszystkie cudowności, które Janek ogląda gdy jest sam?
Przyszła jesień, Jankowe księstwo zmieniło barwę. Ojciec przyniósł papier. Każdy papier w tym domu niósł grozę. Tym razem zawierał smutek rozstania syna z ojcem i księcia z księstwem. Janka wzywali do wojska.
Mijały miesiące i lata. Były tęsknoty za ojcem, lasem i jeziorem, które to, rozmyślania i tęsknoty, zastąpiły żołnierskie sny.
     Za Margrabowem była duża, zamożna i rozśpiewana wieś. Wieczorne śpiewy ciągnęły Janka do domu Zofki. Janek zapragnął Zofkę przenieść do "swojego pałacu" i szczęście za nim chodziło bo Zofka uśmiechów nie żałowała, ojcowie dali błogosławieństwo i książę wiózł śliczną panią na swoje włości.
Przed progiem powitał młodych stary Paweł. Zdziwiło go, że zamiast "pochwalonego" dostrzegł w oczach synówki przerażenie. Łkanie wstrząsało ramionami Zofki, nie śmiała przestąpić progu.
Czas mijał, pory roku następowały szybciej niż zwykle.
W któryś mroczny, deszczowy dzień Zofka zapukała do drzwi plebanii.
- Ojcze, ja z prośbą - wyszeptała. - Chcę wieści wysłać do matuli i ojczulka, którzy tyle lat na nie czekają. Kiedyś pisać umiałam, dziś odwykłam - usprawiedliwiała się.
Długo Zofka snuła słowa, myśli i swoje szczęście, aż zmęczony pisaniem pastor odłożył pióro.
- A może zażyczysz córko odwiedzin ojców? - zapytał.
- Nie, nigdy, przenigdy! - krzyknęła spłoszona. - progu naszego domu nikt nie ma prawa przekroczyć. Gwardia nie przepuści. Służbie Janek przykazał pilnowania. To daremne ojcze - dodała ciszej. - Tu inny świat.
- Inny świat - w zamyśleniu powtórzył pastor. - Jankowe księstwo stało się również Twoim. A ojcom i obcym ludziom nic do tego. Nie zrozumieją - dodał opuszczając nisko głowę.
Za oddalającą się Zofką popłynęło pastorowe życzenie: "Boże, chroń ich przed ludzkim złem, bo od natury mają bogactwa aż nadto...", ale Zofka słów tych nie słyszała."


Grażyna:
Siła wyobraźni i wiary jest potężna. Z myszy można "zrobić" służki, ze starej chaty pałac, z drzew rycerzy... Żona Janka dała się jej ponieść tak bardzo, że nie opuściła męża i sama zaczęła wierzyć w to co on... a może z miłości udawała, że wierzy?
Wpływ osób trzecich na nasze życie może być zbawienny, ale również może być bardzo niebezpieczny i wyniszczający. Trzeba szukać złotego środka we wszystkim i ZAWSZE pozostawać sobą.


Grażyna i Jacek